Jednoosobowa działalność gospodarcza czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością? To jedno z pierwszych pytań, które pojawia się przy zakładaniu firmy.
I od razu powiem: nie ma jednej odpowiedzi dobrej dla każdego.
JDG może być świetnym rozwiązaniem dla jednej osoby, a dla innej – przy tym samym poziomie przychodów – lepszym wyborem może być spółka z o.o.
Dlaczego? Bo przy wyborze formy działalności nie powinniśmy patrzeć wyłącznie na podatki. Znaczenie mają również składki ZUS, odpowiedzialność za zobowiązania, sposób wypłacania pieniędzy, koszty prowadzenia księgowości, liczba wspólników czy plany dotyczące dalszego rozwoju firmy.
Dlatego zanim zarejestrujesz działalność, warto porównać obie możliwości.
Czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza?
JDG to jedna z najprostszych form prowadzenia biznesu w Polsce. Przedsiębiorca działa we własnym imieniu, a działalność rejestrowana jest w CEIDG. Rejestracji można dokonać m.in. online poprzez Biznes.gov.pl.
To rozwiązanie często wybierają osoby, które rozpoczynają biznes samodzielnie: specjaliści świadczący usługi, freelancerzy, twórcy internetowi czy osoby przechodzące z etatu na współpracę B2B.
Najważniejsze zalety JDG
Przede wszystkim jest stosunkowo prosta w założeniu i prowadzeniu.
W zależności od sytuacji przedsiębiorca może korzystać z uproszczonej księgowości oraz wybrać odpowiednią dla siebie formę opodatkowania PIT. W praktyce może to być skala podatkowa, podatek liniowy albo – jeżeli spełnione są warunki – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
JDG daje również dużą swobodę dysponowania pieniędzmi firmy. Nie występuje tutaj taki podział pomiędzy majątkiem przedsiębiorcy i odrębnej osoby prawnej, jaki mamy w przypadku spółki z o.o.
A jakie są minusy JDG?
Jedną z najważniejszych kwestii jest odpowiedzialność.
Przy JDG przedsiębiorca co do zasady odpowiada za zobowiązania związane z działalnością swoim majątkiem. Przy biznesie, który wiąże się z dużymi kontraktami, inwestycjami lub większym ryzykiem gospodarczym, może mieć to bardzo duże znaczenie.
Drugą kwestią są składki ZUS. Osoba prowadząca JDG podlega ubezpieczeniom na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców, z uwzględnieniem dostępnych ulg i wyjątków. Wysokość i sposób ustalania składki zdrowotnej zależą m.in. od wybranej formy opodatkowania.
Czym jest spółka z o.o.?
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działa inaczej.
Przede wszystkim jest odrębną osobą prawną. To spółka posiada swój majątek, zawiera umowy i odpowiada za swoje zobowiązania.
Spółką zarządza zarząd, natomiast właścicielami są jej wspólnicy.
I właśnie tutaj pojawia się jedna z najważniejszych różnic w stosunku do JDG.
Odpowiedzialność w spółce z o.o.
Wspólnicy spółki z o.o. co do zasady nie odpowiadają za jej zobowiązania.
Nie oznacza to jednak, że założenie spółki automatycznie powoduje, że nikt za nic nie odpowiada. Przepisy przewidują m.in. sytuacje, w których odpowiedzialność może ponosić zarząd.
Dlatego hasło „załóż spółkę z o.o., a nie będziesz odpowiadać za długi” jest zdecydowanie zbyt dużym uproszczeniem.
Spółka z o.o. oznacza pełną księgowość
To kolejna istotna różnica.
Spółka z o.o. prowadzi księgi rachunkowe, czyli tzw. pełną księgowość. Dochodzą również obowiązki związane m.in. ze sporządzaniem sprawozdania finansowego.
Oznacza to więcej formalności i zazwyczaj wyższe koszty obsługi księgowej niż przy niewielkiej JDG prowadzącej uproszczoną księgowość.
Dlatego przed założeniem spółki dobrze wiedzieć, że nie jest to po prostu „JDG, tylko bez ZUS”.
A co z podatkami?
Tutaj robi się ciekawie.
W JDG podatek dochodowy rozlicza przedsiębiorca jako osoba fizyczna.
W spółce z o.o. podatnikiem jest sama spółka, która rozlicza CIT. Jeżeli następnie zysk zostanie wypłacony wspólnikom w formie dywidendy, pojawia się również opodatkowanie dywidendy.
Dlatego porównywanie:
„JDG – podatek X%, spółka – CIT Y%, więc spółka jest tańsza”
może prowadzić do błędnych wniosków.
Trzeba policzyć cały model – sposób zarabiania, koszty, ZUS, podatek spółki oraz przede wszystkim sposób, w jaki właściciel będzie otrzymywał ze spółki pieniądze.
Czy w spółce z o.o. nie płaci się ZUS?
To jedno z pytań, które bardzo często pojawia się przy wyborze formy działalności.
I tutaj trzeba uważać.
Jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. jest dla celów ubezpieczeń traktowany jak osoba prowadząca pozarolniczą działalność.
Inaczej wygląda sytuacja wspólników wieloosobowej spółki z o.o. Sam fakt posiadania udziałów w takiej spółce co do zasady nie powoduje podlegania ubezpieczeniom jak przedsiębiorca. Trzeba jednak analizować również inne tytuły do ubezpieczeń, np. sposób pełnienia funkcji w zarządzie. ZUS zwraca też uwagę na sytuacje, w których drugi wspólnik ma charakter jedynie iluzoryczny.
Dlatego nie zakładaj spółki wyłącznie dlatego, że ktoś powiedział Ci: „w spółce nie ma ZUS-u”.
JDG czy spółka z o.o. – najważniejsze różnice
| Porównanie | JDG | Spółka z o.o. |
|---|---|---|
| Rejestr | CEIDG | KRS |
| Podmiot | osoba fizyczna | odrębna osoba prawna |
| Podatek dochodowy | PIT | CIT |
| Księgowość | najczęściej uproszczona, w określonych sytuacjach pełna | pełna księgowość |
| Odpowiedzialność | przedsiębiorca co do zasady odpowiada swoim majątkiem | co do zasady odpowiada spółka; istnieją wyjątki dotyczące m.in. zarządu |
| Wspólnicy | brak | jeden lub więcej |
| Dysponowanie pieniędzmi | stosunkowo swobodne | pieniądze należą do spółki – wypłaty wymagają odpowiedniej podstawy |
| Formalności | mniej | więcej |
| ZUS | co do zasady występuje, z ulgami i wyjątkami | zależy m.in. od struktury spółki i tytułu do ubezpieczeń |
Kiedy JDG może być dobrym rozwiązaniem?
JDG warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy dopiero rozpoczynasz działalność, działasz samodzielnie, skala biznesu nie jest jeszcze duża i zależy Ci na stosunkowo prostej księgowości oraz mniejszej liczbie formalności.
Nie oznacza to jednak, że JDG jest formą wyłącznie dla małych biznesów. Są przedsiębiorcy osiągający wysokie przychody, dla których nadal może być odpowiednim rozwiązaniem.
Kiedy warto przeanalizować spółkę z o.o.?
Spółka z o.o. może wymagać szczególnej analizy, gdy biznes zaczyna generować większe ryzyko, firmę chce prowadzić kilka osób, planujesz rozwój i budowanie bardziej rozbudowanej struktury albo zależy Ci na wyraźniejszym oddzieleniu majątku firmy od majątku prywatnego.
Ale sam wysoki przychód nie oznacza automatycznie, że trzeba przechodzić na spółkę.
Przykład
Wyobraź sobie dwie osoby osiągające podobne przychody.
Pierwsza świadczy usługi online, pracuje samodzielnie i ma niewielkie koszty oraz stosunkowo niskie ryzyko biznesowe.
Druga zatrudnia pracowników, podpisuje wysokie kontrakty, inwestuje znaczne środki i prowadzi działalność obarczoną większym ryzykiem.
Te dwie osoby mogą mieć podobne przychody, a mimo to zupełnie inna forma prowadzenia biznesu może odpowiadać ich sytuacji.
Dlatego przy wyborze pomiędzy JDG a spółką nie patrzyłabym wyłącznie na wysokość podatku.
A co z twórcami internetowymi?
To temat, któremu warto poświęcić osobny akapit.
Influencer, YouTuber, streamer, UGC creator czy osoba sprzedająca kursy i produkty cyfrowe może prowadzić biznes zarówno w formie JDG, jak i – przy odpowiednio dobranej strukturze – spółki.
Tutaj szczególnie istotne mogą być: źródła przychodów, współprace z zagranicznymi kontrahentami, sprzedaż produktów cyfrowych, platformy pośredniczące w płatnościach, VAT, koszty związane z tworzeniem contentu oraz skala działalności.
Dlatego forma działalności twórcy powinna być dobrana do jego modelu zarabiania, a nie tylko do liczby obserwujących.
JDG czy spółka z o.o. – co więc wybrać?
Zamiast zaczynać od pytania:
„Gdzie zapłacę mniej podatku?”
lepiej odpowiedzieć sobie na kilka innych:
- Czy działam sam, czy z innymi osobami?
- Jak duże ryzyko wiąże się z moją działalnością?
- Jak zamierzam wypłacać pieniądze z biznesu?
- Jakie mam przychody i koszty?
- Czy zatrudniam albo planuję zatrudniać pracowników?
- Czy chcę reinwestować zyski?
- Jakie mam plany na najbliższe 2-3 lata?
Dopiero wtedy można porównywać konkretne rozwiązania.
Planujesz założyć firmę? Zacznij od policzenia obu wariantów
Wybór formy działalności może mieć konsekwencje przez kolejne lata, dlatego warto podjąć tę decyzję przed rejestracją firmy, a nie dopiero wtedy, kiedy pojawią się pierwsze problemy.
W „Pierwszy Milion Biuro Rachunkowe” pomagamy osobom planującym działalność przejść przez kwestie związane z jej rozpoczęciem i księgowością. Obsługa może odbywać się zdalnie – niezależnie od tego, w której części Polski prowadzisz biznes.
Jeżeli zastanawiasz się nad JDG albo spółką z o.o., najpierw przeanalizujmy Twoją sytuację i model biznesowy.
Dopiero później wybierajmy formę działalności. Nie odwrotnie.
